Onderdeel van Eerste Hulp Groep | In samenwerking met Het Oranje Kruis

De wet IKK en de kinderopvang? 

De kinderopvang, elke ouder heeft hier wel eens gebruik van gemaakt. Vaak omdat ouders meer zijn gaan werken of moeten werken. Het is al mogelijk om baby’s vanaf 6 weken oud naar de kinderopvang te brengen, dit is meestal na het aflopen van het zwangerschapsverlof van de moeder. Maar… Als je je meest kostbare bezit toevertrouwd aan een kinderopvang, dan wil je wel dat het stukje 2e huis wel voldoet aan alle wetten en regels. Hier komt de wet IKK in beeld. 

Wat betekent de wet IKK? 

De Wet IKK staat voor Wet Innovatie en Kwaliteit in de Kinderopvang. Het doel van de wet is dat de kwaliteit van de kinderopvang verbetert. Dit zie je terug in een aantal nieuwe regels, aanscherping van bestaande regels en in de nadruk die gelegd wordt op de professionaliteit van jou en je vak. 

Wat zijn de vier pedagogische doelen? 

Dit betekent dat de kinderopvang moet voldoen aan 4 pedagogische doelen: 

  • Emotionele veiligheid voor het kind bieden. Medewerkers van de kinderopvang tonen respect voor (de zelfstandigheid van) de kinderen.
  • Persoonlijke kwaliteiten bevorderen.
  • Sociale kwaliteiten bevorderen. 
  • Normen en waarden overbrengen. 

Welke vormen van kinderopvang vallen onder de wet IKK? 

Er bestaan vele vormen van kinderopvang en het is belangrijk om te weten dat niet alle vormen hoeven te voldoen aan de wet IKK. De kinderopvang onderscheidt zich in 2 hoofdvormen, namelijk de formele kinderopvang en de informele kinderopvang. Het grote verschil tussen deze vormen is dat de informele kinderopvang niet hoeft te voldoen aan de wet IKK en je hier als ouder ook geen kinderopvangtoeslag kunt aanvragen. Is de informele kinderopvang dan minder goed? Nee, de wijze van opvang is anders.  

Wat valt er onder een informele kinderopvang? 

De informele kinderopvang bestaat onder ander uit de tussentijdse opvang (TSO) en vindt plaats op de basisschool. Tussentijdse opvang wordt vaak de overblijf genoemd. In deze vorm worden overblijvende kinderen opgevangen door begeleiders die de kinderen de gelegenheid geven om te eten, spelen en tot rust te komen. Bij een TSO blijft het schoolbestuur verantwoordelijk voor de kinderopvang. Deze vorm van opvang bepaalt de school samen met de ouders hoe de opvang georganiseerd wordt. 

In sommige gevallen wordt er gekozen voor de opvang via een au pair. Een au pair is een inwonende oppas en helpt het gezin met het verzorgen van de kinderen. Een au pair neemt een groot deel van de taken van de ouders over en ontvangt hiervoor een vergoeding met kost en inwoning. 

De laatste vorm van informele kinderopvang is de oppas. Deze oppassers zijn meestal het buurmeisje die een af en toe of op vaste dagen de kinderen opvangt. Deze vorm van oppas kunnen zonder registratie op kinderen passen. De oppas ontvangt vaak een kleine vergoeding van ouders, waar geen belasting over hoeft te worden afgedragen 

Is de formele kinderopvang beter? 

De informele kinderopvang bestaat uit kinderopvangorganisaties en professionals die werken met kinderen. Deze organisaties en professionals dienen te voldoen aan wetten en regelgeving zoals onder andere in de wet IKK vastgesteld zijn. Het is mogelijk als ouder om kinderopvangtoeslag aan te vragen bij deze vorm van kinderopvang. De bekendste vorm van kinderopvang zijn de kinderdagverblijven. Bij een kinderdagverblijf is mogelijk om kinderen vanaf 6 weken oud tot 4 jaar onder te brengen. Als ouder kun je kiezen voor halve dagen of volledige dagen opvang waarbij de kinderen worden verdeeld in groepen met een aantal leidsters. 

Een andere vorm is de gastouderopvang. Als gastouder dien je erkend te zijn als gastouder en mag je maximaal 6 kinderen tegelijkertijd opvangen. Als gastouder vang je kinderen thuis bij de gastouder op, dit zijn meestal kinderen tot 4 jaar oud. Het voordeel is dat ouders uitsluitend betaald voor de uren die afgesproken zijn en bestaat eventueel de mogelijkheid om flexibele afspraken te maken over opvangtijden. Zeker bij bepaalde beroepen van ouders kan het wel eens voorkomen dat een werkdag uitloopt en de gastouderopvang in de meeste gevallen flexibeler zijn dan kinderdagverblijven. 

Overige vormen van formele kinderopvang zijn de peuterspeelzaal, de buitenschoolse opvang (BSO) en de nanny-opvang. 

Toezicht op naleving wet IKK 

In opdracht van de gemeente worden er jaarlijks inspecties uitgevoerd bij kinderopvang organisaties, BSO’s en gastouderbureau’s (de formele kinderopvang). De inspecties zullen worden uitgevoerd door de Gemeentelijke Gezondheidsdienst, beter bekend als de GGD. De inspectiebezoeken worden nooit van tevoren aangegeven en zijn compleet onverwachts, tenzij het een nieuwe kinderopvanglocatie wordt geopend of als een locatie een uitbreiding heeft in het aantal kinderplaatsen. De GGD-inspecteur controleert of een kinderopvanglocatie voldoet aan de landelijke kwaliteitseisen. 

De inspectie vindt jaarlijks plaats en bevat onder andere het controleren of de kinderopvangorganisatie een actueel veiligheids- en gezondheidsbeleid heeft, is er voldoende toezicht en handhaving en is de pedagogische kwaliteit op orde. Daarnaast zal de GGD-inspecteur bekijken welke maatregelen er zijn getroffen om de risico’s te beperken. Er zal eveneens worden gekeken naar de pedagogische visie van de organisatie waar die invloed heeft op de veiligheid van de kinderen. Denk aan risicovol spelen. De inspecteur zal alle bevindingen vastleggen in een openbaar inspectierapport. Bij ernstige risico’s kan de GGD overgaan tot een her inspectie of de gemeente adviseren te actief te handhaven. 

In de gastouderopvang moet er in plaats van een veiligheids- en gezondheidsbeleid een risico-inventarisatie zijn en moet er een ongevallenlijst worden bijgehouden. De GGD-inspecteur zal hier bij de inspectie naar vragen. 

De inspectie bevat de volgende onderwerpen: 

Registratie, wijzigingen en administratie 
Controle op de registratie van de kinderopvanglocatie. Wanneer er een verzoek van wijzigen wordt ingediend wordt hierop gecontroleerd. De administratie wordt door de toezichthouder opgevraagd. 

Pedagogisch klimaat 
Pedagogische praktijk: is het pedagogisch beleid zichtbaar op de groep 

  • Pedagogisch beleid: is er een pedagogisch beleid opgesteld en voldoet deze aan de eisen? 
  • Voorschoolse educatie (VE): wanneer er VE wordt aangeboden dient deze aan de eisen te voldoen. 

Personeel en groepen 
Opleidingseisen en eisen aan de inzet van beroepskrachten in opleiding en stagiaires. 

  • Verklaring omtrent gedrag en personenregister kinderopvang. 
  • Stabiliteit van de opvang voor kinderen: vaste gezichtencriteria. 
  • Aantal beroepskrachten 
  • Gebruik van de voorgeschreven voertaal 

Veiligheid en gezondheid 

  • Veiligheids- en gezondheidsbeleid: is er een beleid opgesteld en voldoet deze aan de eisen? 
  • Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling 

Accommodatie 

  • Eisen aan ruimtes 

Ouderrecht 

  • Informatieverstrekking 
  • Oudercommissie 
  • Klachten en geschillen 

Sancties bij het niet voldoen aan de wet IKK 

Indien een formele kinderopvang niet voldoet aan de wettelijke eisen en regelgeving dan kan dit leiden tot behoorlijke sancties. In veel gevallen zal naar aanleiding van het inspectierapport wordt er een advies gegeven aan de gemeente om wel of niet te handhaven bij een betreffende locatie. Er zal rekening gehouden worden met afwijkende omstandigheden, zowel verzachtend als verzwarend. Mist blijkt dat bepaalde aspecten uit het inspectierapport niet op orde zijn, dan krijgt de betreffende kinderopvang(locatie) tijd tot herstel en wordt er een her inspectie ingepland. 

Indien na her inspectie bepaalde zaken niet op orde zijn dan kunnen de volgende sancties opgelegd worden: 

  • Aanwijzing (door college) of bevel (door GGD-inspecteur) 
  • Bestuursdwang 
  • Last onder dwangsom 
  • Exploitatieverbod 
  • Uitschrijving uit register 
  • Bestuurlijke boete 

Hoe dan ook, als ouder kun je erop vertrouwen dat de wet IKK ervoor zorgt dat je kinderen veilig naar de kinderopvang kunnen gaan. 

Andere berichten

Symptomen van voedselvergiftiging 
Coulanceregeling Het Oranje Kruis 
Wat te doen bij wervelletsel?